Category: ΚΕΙΜΕΝΑ

Κείμενο συνταγματολόγων κατά του σύγχρονου μακαρθισμού

Να μην περάσει ο μακαρθισμός, να σταματήσει η πορεία προς τον κρατικό αυταρχισμό

 

Έχουμε γίνει μάρτυρες κατά το τελευταίο διάστημα  ενός παροξυσμού του κρατικού αυταρχισμού εκ μέρους των κυβερνώντων  -ως αποκορύφωση των εξελίξεων της τετραετίας 2010-2014 –σε βάρος των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων των πολιτών και ειδικότερα  όσων αμφισβητούν κατά τρόπο ενεργό τις κρατούσες οικονομικές και κοινωνικές επιλογές. Η εφαρμογή των σκληρών και ανεπιεικών μνημονιακών πολιτικών και η αποδυνάμωση της εθνικής κυριαρχίας   έρχονται σε σύγκρουση με την ισχύ του κοινωνικού κράτους δικαίου και την προστασία  των συνταγματικών ελευθεριών, οι οποίες έχουν κατακτηθεί με τους αγώνες και τις πολυετείς προσπάθειες του ελληνικού λαού.

   Ήδη, τα δικαιώματα  στην συνδικαλιστική ελευθερία και στην απεργία, στην ελεύθερη δημόσια συνάθροιση και στην ελεύθερη πολιτική έκφραση έχουν δεχθεί σημαντικά πλήγματα από την πρακτική της εκτελεστικής εξουσίας. Με αφετηρία την υποβάθμιση του θεσμού των συλλογικών διαπραγματεύσεων και των συλλογικών συμβάσεων από το 2012 και εξής, έχουμε ήδη φθάσει στη συστηματική  άσκηση ποινικών διώξεων κατά συνδικαλιστών με αβάσιμες κατηγορίες όπως συνέβη ειδικότερα στην περίπτωση του μέλους της διοίκησης της ΑΔΕΔΥ  Παύλου Αντωνόπουλου και στην χειραγώγηση της δικαστικής λειτουργίας ώστε να διωχθούν ποινικά συνδικαλιστές και ενεργοί πολίτες. Επίσης, αποτελεί κοινό τόπο το γεγονός ότι η διεξαγωγή των συναθροίσεων έχει καταστεί άκρως προβληματική μέσω της κατάχρησης των χημικών ουσιών κατά των διαδηλωτών αλλά και ορισμένων απαγορεύσεων συναθροίσεων όπως κατά την ημέρα της γιορτής για την ανάληψη της ελληνικής Προεδρίας στην Ε.Ε. Τα συλλογικά πολιτικά δικαιώματα αποτελούν ουσιαστική πραγμάτωση της δημοκρατικής αρχής και η συστηματική παρακώλυση της άσκησής τους παραμορφώνει και αλλοιώνει τον δημοκρατικό χαρακτήρα του πολιτεύματος.

   Την ίδια στιγμή παρατηρούμε με έντονη ανησυχία μια εκστρατεία μακκαρθικής στοχοποίησης σε βάρος επιστημόνων και ιδιαίτερα νομικών , οι οποίοι ασκούν εδώ και χρόνια μια συνεκτική επαγγελματική και επιστημονική πρακτική επικριτική προς τις παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως το δικαίωμα ποινικής υπεράσπισης κατά το άρθρο 20 παρ. 1 Σ και το άρθρο 6 της Ε.Σ.Δ.Α. και ιδίως εν όψει της εφαρμογής της έκτακτης αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας, επισημαίνοντας αντιφάσεις και όψεις αντισυνταγματικότητας αυτής της νομοθεσίας. Ιδίως στην περίπτωση του Δημήτρη Μπελαντή, δικηγόρου και διδάκτορος δημοσίου δικαίου, αυτό που βάλλεται στο πρόσωπό του είναι η επιμονή του στην προστασία των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων και η μη αποδοχή της συρρίκνωσής τους για ειδικές κατηγορίες κατηγορουμένων καθώς, επίσης, και η επιστημονική επιμονή του στην προάσπιση της συνταγματικής έννοιας του πολιτικού εγκλήματος. Σε κάθε περίπτωση, είναι αδιανόητο ένας δικηγόρος και νομικός να συκοφαντείται σχεδόν ως «συνεργός της τρομοκρατίας» για τις δημόσιες πολιτικές  παρεμβάσεις του και για την ιδιαίτερη δικηγορική και επιστημονική του πρακτική. Όπως είναι αδιανόητο, οι θεωρητικές θέσεις ενός επιστήμονα και ενεργού στοχαστή για τον κοινωνικό μετασχηματισμό  στην χώρα μας να διαστρεβλώνονται και να λαμβάνουν χαρακτήρα σκανδαλοθηρικών δημοσιευμάτων. 

   Τέλος, μας προξενεί έκπληξη και ανησυχία η παράταση του καθεστώτος επίταξης υπηρεσιών («επιστράτευσης») κατά το ν.δ. 17/1974 εδώ και έναν χρόνο για τους εργαζόμενους στο Μετρό, σε πλήρη αναντιστοιχία και παρέκκλιση ακόμη και από αυτές τις προϋποθέσεις που θέτει αυτό το αμφιλεγόμενο νομοθέτημα, το οποίο κυρίως τέθηκε για να αντιμετωπίσει περιπτώσεις θεομηνιών, φυσικών καταστροφών κλπ.  Ιδίως μάλιστα χωρίς να έχει εκδοθεί ως τώρα η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας επί της σχετικής προσφυγής.     

    Πιστεύουμε ότι η ελληνική κοινωνία χρειάζεται επειγόντως μια διαδικασία εκδημοκρατισμού, προστασίας και διεύρυνσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων και πρέπει να αποφύγει σε κάθε περίπτωση μια αυταρχική αναδίπλωση και μια εκτροπή μακκαρθικού και αυταρχικού χαρακτήρα. 

Γιώργος Κασιμάτης, ομότιμος καθηγητής Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.   

Δημήτρης Καλτσώνης, καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου.

Γιώργος Κατρούγκαλος, καθηγητής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου.

ΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Η ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ

Η  επιστράτευση και επίταξη των υπηρεσιών των καθηγητών Μ.Ε. για τη διεξαγωγή των εξετάσεων και η επίταξη των σχολικών κτιρίων και οχημάτων αποτελούν ένα πολλαπλό βήμα νομικής και συνταγματικής αυθαιρεσίας της κυβέρνησης:

1) Η Πρωθυπουργική απόφαση αντλεί τη νομιμοποίησή της από το άρθρο 41 ν. 3536/2007 που επιτρέπει τα παραπάνω σε περίπτωση επείγουσας απειλής για τη δημόσια τάξη και τη δημόσια υγεία και με το σκεπτικό αυτό προχωρεί στην επιστράτευση. Είναι προφανές ότι τίποτε από τα δύο δεν συντρέχει.

2) Το ίδιο το άρθρο 41 ν. 3536/2007 περιλαμβάνοντας και την απειλή για τη δημόσια τάξη στις προϋποθέσεις για τη δυνατότητα επίταξης υπηρεσιών αυθαιρετεί απέναντι στη συνταγματική διάταξη, από την οποία αντλεί τη δική του νομιμοποίηση, αφού αυτή (άρθρο 22 παρ. 4 Σ.) δεν την περιλαμβάνει ως αιτία κατ εξαίρεση επιβολής επίταξης εργασίας, αλλά περιορίζεται ρητά στην περίπτωση απειλής για τη δημόσια υγεία. Αρα είναι αντισυνταγματικό και αυτό και η Πρωθυπουργική και οι Υπουργικές Αποφάσεις που πηγάζουν από την εξουσιοδότησή του.

3) Ούτε και το άρθρο  2 Ν.Δ. 17/1974, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 16 ν. 2936/2001 προβλέπει την απειλή κατά της δημόσιας τάξης ως αιτία επιστράτευσης. Αρα και η Πρωθυπουργική και οι Υπουργικές Αποφάσεις που αποφασίζουν την επίταξη κινούνται εκτός των ορίων της εξουσιοδότησής του.

4) Είναι η τρίτη φορά σε λιγότερο από ένα χρόνο που η κυβέρνηση αυτή κηρύσσει επιστράτευση σε απεργούς (προηγήθηκαν ναυτεργάτες, εργαζόμενοι, ΜΕΤΡΟ). Αλλά ταυτόχρονα είναι η πρώτη φορά  που επιβάλλεται προληπτικά, πριν καν ξεκινήσει η επιδοκιμασθεί από τις Γενικές συνελεύσεις η απεργία της Ο.Λ.Μ.Ε.

Εχουμε συνεπώς προληπτική απαγόρευση απεργίας, κάτι που ο νόμος ούτε στα δικαστήρια δεν επιτρέπει (άρθρο 21 ν. 1264/1982 και άρθρο Σ 23 και παράνομο καταναγκασμό σε εργασία, αντίθετο με σειρά διατάξεων (άρθρο 22 Σ, Διεθνείς Συμβάσεις Εργασίας 29, 87, 98, 105, Ε.Σ.Δ.Α. 4 παρ. 2 κ.α.).

5) Αντισυνταγματική είναι και η ποινικοποίηση της πολιτικής και συνδικαλιστικής δράσης που συνοδεύει ως απειλή τους απεργούς που δεν θα συμμορφωθούν : Απειλή φυλάκισης κατά περίπτωση και κατ ελάχιστο τριών μηνών (άρθρο 41 παρ. 6 ν. 3536/2007), τριών ετών και κάθειρξης (δηλαδή από πέντε χρόνια και πάνω) όταν υπάρξει εξακολούθηση μη συμμόρφωσης (άρθρο 19 ν. 3888/2010).

5) Αντίστοιχες είναι και οι άμεσες υπηρεσιακές επιπτώσεις από τα άρθρα 103 και 107 Υπαλληλικού Κώδικα, όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν με το ν. 4093/2012 (Μνημόνιο ΙΙΙ) για τους παραβάτες, που στην τρέχουσα γλώσσα κυβέρνησης, τρόϊκας και Μ.Μ.Ε θα ονομασθούν «επίορκοι» :

Αυτοδίκαιη αργία κατά παράβαση επιπλέον κάθε έννοιας τεκμηρίου αθωότητας, για όσους διωχθούν ποινικά, άμεση παραπομπή στα πειθαρχικά συμβούλια με το ερώτημα της οριστικής παύσης.

6) Δεν θα μας εκπλήξει και η προβολή και άμεση εκδίκαση για την κήρυξη της απεργίας της Ο.Λ.Μ.Ε. ως παράνομης και καταχρηστικής, με δικαστική διαδικασία εξπρές, (άρθρο 21  ν. 1264/1982), όπως μόνο με τις απεργίες επί δεκαετίες συμβαίνει.

7) Η επίκληση των προβλημάτων των υποψηφίων μαθητών από την κυβέρνηση μόνο υποκριτική μπορεί να χαρακτηρισθεί, αφού η ίδια διαλύει την εκπαίδευση με τα αλλεπάλληλα μέτρα απομάκρυνσης καθηγητών, τις ελλείψεις στην υλικοτεχνική υποδομή, παραδίδει τους μαθητές στην παραπαιδεία με την εμμονή της στο κλείσιμο, τη μείωση εισακτέων και τη διάλυση των Α.Ε.Ι. και υπονομεύει το μέλλον της  με την αποστέρηση στοιχειωδών όρων διαβίωσης με τις γενικευμένες περικοπές. Ολα αυτά επίσης αποτελούν παραβιάσεις συγκεκριμένων συνταγματικών διατάξεων (Σ 5, 16, 20, 21, 22 κ.α.).

Ενώ η κυβέρνηση είναι αποκλειστικά υπεύθυνη και για την επιλογή του χρόνου υλοποίησης των μέτρων που προκάλεσαν την απεργία. Ας κρίνει ο καθένας γιατί

8) Απέναντι σε μία κυβέρνηση και ένα σύστημα εξουσίας, που παραβιάζει συστηματικά καθημερινά τις υποτιθέμενες αρχές του και αποδεικνύει ότι οι εξουσίες δεν έχουν αρχές, αλλά μόνο συμφέροντα, η υπεράσπιση των απεργών καθηγητών της Ο.Λ.Μ.Ε, (σήμερα θίγονται αυτοί, χθές ναυτεργάτες και Μετρό, αύριο κάποιοι άλλοι, συνολικά όλη η αγωνιζόμενη κοινωνία) μαζί με γονείς και μαθητές, αποτελεί πράξη υπεράσπισης των στοιχειωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών του κόσμου της εργασίας που αντιστέκεται στην εξόντωσή της.

 

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ, ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΑΠΕΡΓΟΥΣ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΝΙΚΗ

Αθήνα 13 Μαΐου 2013

Το Νομικό Τμήμα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΕ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΑΝΤΙΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ

Το τελευταίο χρονικό διάστημα οι Τούρκοι και Κούρδοι πολιτικοί πρόσφυγες στη χώρα μας αντιμετωπίζουν συνεχείς διώξεις (με συλλήψεις, έρευνες στα σπίτια, προσαγωγές όταν διαμαρτύρονται μπροστά στην τούρκικη πρεσβεία). Η Τουρκία ενεργοποιεί πλήθος σημάτων έκδοσης, ακόμα και για πρόσφυγες που βρίσκονται πάνω από μια δεκαετία στη χώρα μας και που, χάρη στο πλήρως αναποτελεσματικό σύστημα χορήγησης ασύλου, οι αιτήσεις τους ακόμα εκκρεμούν!

Πρόσφατα στην Πάτρα το Συμβούλιο Εφετών, ομόφωνα και με θετική πρόταση της Εισαγγελέως Εφετών, έκρινε ότι δεν πρέπει να εκδοθούν στην Τουρκία οι  Ζ.Κορμπούζ και Μπ. Κομέρτ, διέταξε να αρθεί η κράτηση του πρώτου και οι περιοριστικοί όροι του δεύτερου. Όπως προέκυψε από την ακροαματική διαδικασία, το κατηγορητήριο ήταν διάτρητο και με πολλαπλές αντιφάσεις, οι διώξεις είχαν ασκηθεί λόγω της πολιτικής και συνδικαλιστικής δράσης των εκζητούμενων που είχαν συλληφθεί και βασανισθεί στο παρελθόν στην Τουρκία (και ειδικά για τον Ζ. Κορμπουζ και λόγω της εθνικής, θρησκευτικής, αλλά και οικογενειακής του στοχοποίησης, αφού η μεν αδελφή του είναι ένα σύμβολο αγώνα που ξεσήκωσε διεθνή καμπάνια ενάντια στα βασανιστήρια, ενώ και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του έχουν συλληφθεί και κακοποιηθεί). Κατέστη απόλυτα σαφές ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος εάν εκδοθούν στην Τουρκία να βασανισθούν για να ομολογήσουν τις πράξεις τους.

Ω του θαύματος όμως, την επομένη της απόφασης -προτού μάλιστα καν καθαρογραφεί- ασκήθηκε έφεση από τον Εισαγγελέα Εφετών Πατρών (κατά πλήρη αντίφαση με το γεγονός ότι η Εισαγγελέας Εφετών της έδρας επεσήμανε πόσο διάτρητο είναι το κατηγορητήριο), ο οποίος παρήγγειλε μάλιστα να διατηρηθεί η κράτηση παρά τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου!

Αν τα γεγονότα αυτά συνδυασθούν με τις έντονες φήμες, που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, περί μυστικής συμφωνίας Σαμαρά-Ερντογάν για την έκδοση πολιτικών προσφύγων στην Τουρκία, καταλαβαίνει κανείς ότι η ελληνική κυβέρνηση είναι έτοιμη να κουρελιάσει και τη Συνθήκη της Γενεύης, όπως κουρέλιασε το Σύνταγμα και τα δικαιώματα των εργαζομένων στη χώρα μας.

Είναι σαφές ότι δεν συγκινεί την ελληνική κυβέρνηση το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή στην Τουρκία εξελίσσεται ένα όργιο καταπάτησης δικαιωμάτων με τη σύλληψη στη βάση της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας χιλιάδων πολιτών κουρδικής καταγωγής (10.000 τελούν υπό κατηγορία), αλλά και εκατοντάδων Τούρκων συνδικαλιστών στον ιδιωτικό (DISK) και δημόσιο τομέα (KESK), καθώς και δικηγόρων που έχουν παλέψει για την υπεράσπιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και λαϊκών ελευθεριών.

Ας σημειώσουμε ότι σύλληψη με τον τουρκικό αντιτρομοκρατικό νόμο σημαίνει πολύμηνη κράτηση χωρίς χρονικό όριο, χωρίς δυνατότητα πρόσβασης στη δικογραφία πριν την έναρξη της δίκης (που μπορεί να αρχίσει και δυο χρόνια μετά) και εκδίκαση υποθέσεων από ειδικά δικαστήρια, για τα οποία έχει καταδικασθεί πολλές φορές η Τουρκία από το Δικαστήριο του Στρασβούργου, καθώς -μεταξύ άλλων παραβιάσεων- χρησιμοποιούν ως αποδεικτικό μέσο ομολογίες αποσπασμένες με βασανιστήρια.

Σήμερα, η Τουρκία δέχεται συνεχή πυρά από όλες τις διεθνείς οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων, πλην όμως αυτά είναι ψιλά γράμματα για την ελληνική κυβέρνηση που μάλλον ατενίζει με θαυμασμό τις κατασταλτικές πρακτικές της άλλης πλευράς του Αιγαίου.

Είναι στοιχειώδες καθήκον όλων μας να καταλύσουμε στην πράξη αυτές τις συμφωνίες, να μην επιτρέψουμε να εκδοθούν οι Τούρκοι και Κούρδοι πολιτικοί πρόσφυγες και να επιβάλουμε το δίκαιο αίτημα να τους χορηγηθεί επιτέλους επίσημα πολιτικό άσυλο.

Αθήνα 30 Μαρτίου 2013